Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Συζητούμε σήμερα ένα νομοσχέδιο είναι στην ουσία δύο νομοσχέδια σε ένα. Είναι αφενός οι δύο ευρωπαϊκές Οδηγίες οι οποίες ενσωματώνονται στο εθνικό δίκαιο και αφετέρου το τμήμα που αφορά στη ρύθμιση διαφόρων θεμάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Έχουμε διευκρινίσει ότι η Νέα Δημοκρατία υπερψηφίζει επί της αρχής το νομοσχέδιο. Αλλά υπάρχουν επιφυλάξεις σε ορισμένα άρθρα τα οποία θα πρέπει να αναλυθούν στην συζήτηση επί των άρθρων.
Αναφερόμενος στην ενσωμάτωση των Κοινοτικών Οδηγιών, θέλω απλά να επισημάνω, ότι καλωσορίζω αυτή την εξέλιξη. Πρόκειται για ένα βήμα, έστω και καθυστερημένο, ώστε η προστασία του περιβάλλοντος, αλλά και η διαχείριση των αποβλήτων να μπουν σε πιο σωστές βάσεις. Όμως οφείλω να τονίσω, ότι η ποινική προστασία του περιβάλλοντος από μόνη της δεν αποτελεί λύση των υφιστάμενων προβλημάτων, καθώς η πάταξη και ποινική δίωξη δεν αναπληρώνουν ποτέ την πρόληψη. Κατά την άποψη μου, η έλλειψη σχεδιασμού και πρόληψης από την πολιτεία αποτελεί την ίσως μεγαλύτερη αδυναμία της πατρίδας μας.
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι, αν στην Ελλάδα είχαμε προνοήσει σωστά για κάποια πράγματα, τότε δεν θα είχαμε φτάσει ποτέ στο σημερινό αδιέξοδο. Και αυτό ισχύει τόσο για την οικονομία όσο και για άλλους τομείς όπως για παράδειγμα το περιβάλλον, την υγεία και την παιδεία. Πρέπει επιτέλους να δούμε την πραγματικότητα ως έχει. Ποτέ δεν υπήρξε αποτελεσματική και ουσιαστική προστασία του περιβάλλοντος στην Ελλάδα, διότι ποτέ δεν πήραμε τις σκληρές αλλά απαραίτητες αποφάσεις δημιουργίας των αναγκαίων προϋποθέσεων για να προστατευτεί αυτό που αποκαλούμε δάσος, λίμνη, βιότοπος, αιγιαλός, παραλία, ύδατα και ούτω καθεξής. Χωρίς δασικούς χάρτες δεν προστατεύεις το δάσος. Πρώτα όμως πρέπει να ξεκαθαρίσεις τι εστί δάσος, αλλιώς δεν μπορείς να φτιάξεις δασικούς χάρτες. Με λίγα λόγια, μέχρι σήμερα το κράτος έτρεχε πάντα πίσω από τις εξελίξεις αντί να τις δρομολογεί. Έτσι φτάσαμε να έχουμε δεκάδες χιλιάδες αυθαίρετα, έτσι φτάσαμε να είναι οι εκατοντάδες παραλίες άνευ προσβάσεως, έτσι φτάσαμε να έχουμε γεμίσει σκουπίδια στα πιο απίθανα μέρη.
Επί της πρώτης Οδηγίας, την 2008 του 1999, θέλω να τονίσω ένα σημείο μόνο. Η χώρα μας διέθετε ήδη από το 1986 την ποινική θωράκιση της προστασίας του περιβάλλοντος με τον νόμο 1650. Η σχετική Οδηγία λοιπόν έρχεται επί της ουσίας να ενισχύσει ένα ήδη υφιστάμενο νομικό πλαίσιο. Όμως κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι, θα ήταν λάθος αν εθελοτυφλούσαμε μπροστά στο πραγματικό πρόβλημα. Νόμους είχαμε και από το 86. Την ουσιαστική και συνεχιζόμενη εφαρμογή τους δεν είδαμε δυστυχώς ποτέ όμως. Σήμερα λοιπόν δεν είναι ρεαλιστικό, να επικαλούμαστε την προστασία δασικών εκτάσεων που έχουν πάψει να υπάρχουν εδώ και 50 χρόνια και τα ανακάλυψε το Υπουργείο σε αεροφωτογραφίες του 1930 ή του 1940. Είτε με την ενσωμάτωση της οδηγίας είτε άνευ ενσωμάτωσης, αυτό που οφείλει η ελληνική πολιτεία να επιδείξει είναι σοβαρότητα. Σε διαφορετική περίπτωση, οι νέες ρυθμίσεις κινδυνεύουν να χαθούν στον λαβύρινθο της πολυνομίας χωρίς ποτέ να εφαρμοστούν.
Η δεύτερη οδηγία - η 2008 του 1998 – που αφορά στο πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων και τροποποιεί ριζικά την τρέχουσα νομοθεσία, αντιμετωπίζει όμοιες αδυναμίες ως προς την εφαρμογή της στη χώρα μας με την πρώτη οδηγία. Η διαχείριση των αποβλήτων αποτελεί πρόβλημα εδώ και δεκαετίες. Φτάσαμε στο 2012, και η χώρα μας να έχει καταδικαστεί επανειλημμένως για τη μη συμμόρφωση με τις ευρωπαϊκές επιταγές. Σίγουρα έχει βελτιωθεί η εικόνα, αλλά το πρόβλημα στη ρίζα του έχει παραμείνει. Υπήρξε ο Περιφερειακός Σχεδιασμός για την Αττική, που αφορά 4 εκατομμύρια συμπολίτες μας και σε καμία περιοχή της χώρας, το πρόβλημα της καθυστέρησης της υλοποίησης του σχεδιασμού δεν είναι οξύτερο απ' ό,τι είναι στην Αττική, όμως δυστυχώς δεν προχώρησε. Πριν από ένα χρόνο είχαμε δει την Κερατέα να μετατρέπεται σε εμπόλεμη ζώνη. Ποιο ήταν το αποτέλεσμα; Προσπάθησε η Κυβέρνηση να υποδείξει με αυταρχικό τρόπο τον χώρο που θα δημιουργηθεί ο χώρος διαχείρισης των αποβλήτων και βρήκε ολόκληρη την τοπική κοινωνία απέναντι της, με τα γνωστά αποτελέσματα.
Αντίστοιχο ζήτημα υπάρχει με την διαχείριση των ανακυκλώσιμων αποβλήτων. Πώς θέλετε να καλλιεργηθεί μία σωστή και ολοκληρωμένη διαχείριση οικιακών αποβλήτων, όταν οι πολίτες βλέπουν σε αρκετές περιπτώσεις τα ανακυκλώσιμα υλικά να πηγαίνουν χαμένα ανάμεσα σε βουνά από άλλα σκουπίδια. Όταν σήμερα στην Ευρώπη καταργούνται στην ουσία οι ΧΥΤΑ και βλέπουμε μέσα στις πόλεις να λειτουργούνε εργοστάσια ανακύκλωσης, εμείς στην Ελλάδα ακόμη ψάχνουμε που και πώς θα λειτουργήσουμε νέους ΧΥΤΑ για να ξεφύγουμε από τις παράνομες χωματερές.
Στην Αττική, τόσο επί Κυβερνήσεων Νέας Δημοκρατίας όσο και επί Κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ κλείσανε αρκετές παράνομες χωματερές. Όμως το πρόβλημα δεν λύθηκε. Σήμερα είμαστε ακόμη απέναντι στο αδιέξοδο των σκουπιδιών. Δεν είναι δυνατόν να βαρύνεται μόνο ο Έλληνας φορολογούμενος για τη συνειδητή αμέλεια ενός δημάρχου να εξακολουθεί να λειτουργεί ένα Χώρο Ανεξέλεγκτης Διάθεσης Απορριμμάτων εντός του Δήμου του. Είναι σωστή η πρόβλεψη λοιπόν να υπάρχει συγκεκριμένο κόστος για τον δήμο στον οποίο λειτουργεί ένας ΧΑΔΑ. Κάποια στιγμή όμως θα πρέπει όλοι να αναλάβουν τις ευθύνες τους, διότι όλοι δημιουργούν απόβλητα. Δεν μπορούν μία η δύο περιοχές της Αττικής να μετατραπούν σε κάδο απορριμμάτων ολόκληρου του Λεκανοπεδίου και να φορτωθούν τον όγκο σκουπιδιών 5 εκατομμυρίων ανθρώπων.
Έρχομαι στο τρίτο κομμάτι που αφορά τη ρύθμιση διαφόρων θεμάτων του Υπουργείου Περιβάλλοντος. Θα επικεντρωθώ στο θέμα που ρυθμίζει το ζήτημα των προστίμων για τα εκτός σχεδίου αυθαίρετα. Έχει δημιουργηθεί ένα πρόβλημα με το Νόμο 4030, καθώς υπάρχουν περιοχές όπου η αντικειμενική αξία υπερβαίνει το όριο των 2.200 που προβλέπει ο Νόμος. Αυτό έχει ως συνέπεια η τακτοποίηση των αυθαιρέτων όλου του δήμου γίνεται σε τιμή αυξημένη σε σχέση με την τιμή της Περιφέρειας που είναι 650. Όμως δεν είναι όλες οι περιοχές ενός Δήμου ίδιες. Χαρακτηριστικά σας αναφέρω το Κορωπί, τη Ραφήνα, τη Παλλήνη, το Μαρκόπουλο Μεσογαίας και τα Καλύβια Θορικού. Σε αυτές τις περιοχές έχουμε το εξής παράδοξο. Διότι η αντικειμενική αξία σε κάποια σημεία υπερβαίνει το όριο των 2200 κατά λίγο – στο Κορωπί για παράδειγμα κατά 50 Ευρώ – εκτινάσσεται η τιμή τακτοποίησης στα 1150 ευρώ αντί της τιμής Περιφέρειας που είναι 650. Και αυτό συμβαίνει διότι στο Κορωπί έχουμε το κομμάτι της παραλίας στην Αγία Μαρίνα, που συμπαρασύρει ολόκληρο το Δήμο. Κάτι αντίστοιχο θα ήταν να λέγαμε, ότι στο Δήμο Αθηναίων – εάν και εφόσον υπήρχαν αυθαίρετα – η τιμή ζώνης των Πετραλώνων η των Πατησίων θα συμπαρασυρθεί από την τιμή ζώνης του Κολωνακίου ή της Πλάκας. Αυτή την αδικία την αντιλαμβανόμαστε όλοι πιστεύω. Οπότε ή θα πρέπει να καταργηθεί το όριο των 2200 ή θα πρέπει να αυξηθεί στις 2500 ως 3000.
Οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται σε αναβρασμό και θα πρέπει να δώσουμε δίκαιες λύσεις. Όσοι ζουν σε ακριβές γειτονίες ας πληρώσουν παραπάνω. Όμως, δεν μπορούμε να καταδικάζουμε ολόκληρες περιοχές, διότι μετά τον Καλλικράτη και τις συνενώσεις βρέθηκαν να έχουν κομμάτια ακριβά – παραλιακά για παράδειγμα – και έτσι να συμπαρασύρεται ολόκληρη η ενδοχώρα. Αυτό το σημείο κύριε Υπουργέ σας παρακαλώ να το λύσουμε άμεσα. Σας ευχαριστώ.
