Καταρχήν, οφείλουμε να ξεκαθαρίσουμε το πώς φτάσαμε σήμερα σε αυτό το σχέδιο νόμου. Αυτή η σύντομη ιστορική αναδρομή έχει την αξία της και πρέπει να αναφερθεί. Προεκλογικά το ΠΑΣΟΚ μιλούσε για τη δημιουργία μιας δεύτερης αντιμονοπωλιακής αρχής, με στόχο να λύσει το πρόβλημα του αθέμιτου ανταγωνισμού, των καρτέλ και της ακρίβειας. Αυτή η πρόταση εγκαταλείφτηκε σχετικά γρήγορα, αφού η Κυβέρνηση κατάλαβε ότι θα προσέθετε απλώς ένα ακόμα φορέα, αυξάνοντας τη σύγχυση και τη γραφειοκρατία.
Ακολούθησε η κυρία Κατσέλη μετά με μία εναλλακτική πρόταση, που μιλούσε για σύσταση Γενικής Διεύθυνσης στο Υπουργείο Ανάπτυξης. Και αυτή η πρόταση – όπως και η πρώτη – εγκαταλείφθηκε γρήγορα.
Η τρίτη απόπειρα ήρθε το περασμένο Δεκέμβριο, όταν παρουσιάστηκε το νομοσχέδιο που συζητούμε σήμερα. Τότε βέβαια – στην αρχική του μορφή – συνάντησε την σθεναρή αντίδραση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Αποσύρθηκαν πληθώρα ρυθμίσεων από το αρχικό σχέδιο και φτάσαμε σήμερα στο νομοσχέδιο που έχουμε μπροστά μας. Αναλύοντας το βλέπουμε όμως, ότι επί της ουσίας δεν διαφέρει από το ήδη ισχύον δίκαιο περί ανταγωνισμού.
Με άλλα λόγια, αυτό που μας παρουσιάζει η Κυβέρνηση σήμερα ως όπλο κατά των στρεβλώσεων της αγοράς, είναι στην πραγματικότητα η κωδικοποίηση του ήδη υπάρχοντος νόμου 703 του 1977 μαζί με κάποιες τροποποιήσεις του νόμου της Νέας Δημοκρατίας τον 37-84 του 2009.
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Τι κάνετε δηλαδή; Για να καταλάβουμε. Αλλάζετε μερικώς τη σύνθεση της Επιτροπής Ανταγωνισμού και εισάγετε κάποιες λίγες νέες ρυθμίσεις; Και αυτό αποτελεί καινοτομία; Δεν βλέπετε, ότι η ουσία του πράγματος μένει αναλλοίωτη. Ότι πρόκειται δηλαδή για ένα νομοσχέδιο, που σε καμία περίπτωση δεν θα συμβάλει θετικά στην αποτελεσματικότερη λειτουργία της Επιτροπής Ανταγωνισμού; Αυτό δεν το καταλαβαίνετε;
Όπως και να έχει κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Ο εισηγητής μας ήδη το ανέφερε. Η Νέα Δημοκρατία θα καταψηφίσει το παρόν νομοσχέδιο. Και καθώς στόχος μας είναι να ασκούμε σοβαρή αντιπολίτευση, οφείλουμε να εξηγήσουμε στους πολίτες τους λόγους για τους οποίους απορρίπτουμε αυτό το σχέδιο νόμου.
Πρώτον: - κάτι που ανέφερα και νωρίτερα - η Κυβέρνηση επί της ουσίας προσπαθεί να παρουσιάσει το ήδη ισχύον δίκαιο σαν δικό της έργο. Δηλαδή τους νόμους 703 του 1977 και 37-84 του 2009.
Ενώ λοιπόν κωδικοποιείτε την ήδη υπάρχουσα νομοθεσία, ταυτόχρονα επιτίθεστε στη Νέα Δημοκρατία για το νόμο του 2009, που όμως κατά κοινή ομολογία επιτάχυνε τη λειτουργία της Επιτροπής και ενίσχυσε τη διαφάνεια και την αποτελεσματικότητά της. Αυτό στερείται λογικής.
Δεύτερον: Οι τροποποιήσεις που εισάγει η Κυβέρνηση κινούνται σε εντελώς λάθος κατεύθυνση. Αντί να αναβαθμίζεται η λειτουργία της επιτροπής, πλήττεται η αποτελεσματικότητά της, αφού αλλάζει η συγκρότηση της Επιτροπής από τρία τμήματα σε δύο, ενώ επίσης αλλάζει ο τρόπος ορισμού για όλα τα μέλη εκτός των 4 Εισηγητών. Με απλά λόγια, περιορίζεται η ταχύτητα με την οποία λαμβάνονται οι αποφάσεις, ταυτόχρονα αυξάνονται οι προθεσμίες και κατά συνέπεια καθυστερούν οι διαδικασίες εκκαθάρισης των υποθέσεων που χειρίζεται.
Τρίτων: Εισάγονται ρυθμίσεις αμφίβολης σκοπιμότητας και αποτελεσματικότητας. Αυτό που μάλιστα φάνηκε από την διαβούλευση – και αναφέρομαι στον τρόπο που η Κυβέρνηση θέλει να περάσει την αύξηση των μελών της Επιτροπής – αποκαλύπτει ότι η προτεραιότητα της ουδέποτε ήταν να καταρτιστούν αποτελεσματικότερες ρυθμίσεις για τον ανταγωνισμό. Αυτό που τελικά επιδιώκετε είναι μία ακόμη κομματική παρέμβαση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού.
Επανέρχομαι στις ρυθμίσεις, οι οποίες αντί να λύνουν προβλήματα, μάλλον τα δημιουργούν. Αναφέρω μόνο κάποιες χαρακτηριστικές περιπτώσεις:
Διευρύνονται οι προθεσμίες που ορίζονται για την για την έκδοση αποφάσεων της Επιτροπής σε 12 έως 14 μήνες αντί για 6 μήνες. Εισάγεται ταυτόχρονα αναστολή όλων των σχετικών προθεσμιών, αν οι επιχειρήσεις δεν δίνουν επαρκή πληροφόρηση. Αυτά τα δύο στοιχεία και μόνο αποδεικνύουν, ότι με αυτόν τον τρόπο θα λιμνάζουν όλες οι υποθέσεις στην Επιτροπή, όπως ακριβώς γινόταν και παλιότερα. Τροποποιούνται παράλληλα τα ισχύοντα για την θητεία των μελών της Επιτροπής, με αποτέλεσμα να υπάρχουν λιγότερα εχέγγυα για την ανεξαρτησία της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Επίσης, με το άρθρο 22, καταργείται το Γραφείο Εσωτερικού Ελέγχου, που είχαμε εισαγάγει το 2009 και το οποίο και είχε υπερψηφίσει μάλιστα και το ΠΑΣΟΚ. Αντικαθίσταται δε με μία σχετικά γενικόλογη διάταξη για τη διαδικασία αξιολόγησης της Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Τέλος, περιορίζεται σε μεγάλο βαθμό η δυνατότητα της Επιτροπής να ελέγχει την λειτουργία της αγοράς χαρτογραφώντας προληπτικά τις δυσλειτουργίες. Όμως όλοι γνωρίζουμε ότι η χαρτογράφηση της αγοράς είναι απαραίτητη έτσι ώστε η Επιτροπή να μπορεί να προχωρεί σε εμπεριστατωμένα συμπεράσματα όταν μελετά συγκεκριμένους κλάδους. Στερείτε με αυτόν τον τρόπο ένα ισχυρό όπλο, που είχε η Επιτροπή στα χέρια της.
Κυρίες και κύριοι Συνάδελφοι,
Συνοψίζοντας, πρέπει να πούμε, ότι το παρόν νομοσχέδιο δεν αποτελεί βιώσιμη λύση στο πρόβλημα ανταγωνισμού που υπάρχει στην ελληνική αγορά. Η στρεβλώσεις που κρατάνε τις τιμές των προϊόντων στα ύψη δεν καταπολεμούνται με τις ρυθμίσεις που εισάγει η Κυβέρνηση. Το παρόν νομοσχέδιο, το οποίο εμφανίζεται ως μεγάλη διαρθρωτική τομή από την κυβέρνηση, δεν είναι πια παρά επανάληψη των ήδη γνωστών διατάξεων για τον ανταγωνισμό, με μερική τροποποίηση του νόμου 37-84 του 2009 της Νέας Δημοκρατίας και την πρόσθεση μερικών διακοσμητικών ρυθμίσεων.
Εμείς ως Αξιωματική Αντιπολίτευση έχουμε καταθέσει συγκεκριμένες προτάσεις για την βελτίωση του ανταγωνισμού στη χώρα. Μεταξύ άλλων, έχουμε προτείνει την πλήρη χαρτογράφηση της αγοράς, δεδομένης της έλλειψης υποδομών που έχει η Ελληνική Επιτροπή Ανταγωνισμού. Εσείς κινήστε σε αντίθετη κατεύθυνση. Προτείναμε επίσης να μην αυξηθούν οι προθεσμίες ως προς τη γνωστοποίηση στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, τη διαδικασία εξέτασης και την έκδοση αποφάσεων της Επιτροπής, ώστε να αποφεύγονται περιττές καθυστερήσεις. Και πάλι κινήστε αντίθετα.
Για ακόμη μία φορά, το ΠΑΣΟΚ υπόσχεται τα πάντα και στο τέλος παίρνει και τα λίγα που μας έμειναν πίσω. Ακόμα περιμένουμε να δούμε τον νέο Επενδυτικό Νόμο. Ακόμα περιμένουμε να δούμε την απορρόφηση κονδυλίων από το ΕΣΠΑ και τις ξένες επενδύσεις, που θα βγάλουν την αγορά από το αδιέξοδο. Η ερώτηση είναι: Ως πότε θα περιμένει αυτός ο λαός, για να αφήσετε στην άκρη τα επικοινωνιακά τερτίπια και να έρθετε στο ύψος των περιστάσεων; Ως πότε άραγε;
